Proxy nasıl test edilir? Beş ölçüm ve sonuç tablosu

Proxy nasıl test edilir sorusunun cevabı beş ölçümden oluşur ve sıra önemlidir: adres gerçekten değişti mi, hedef site proxy kullandığınızı başlıklardan anlıyor mu, alan adı sorguları kendi hattınızdan sızıyor mu, tarayıcı WebRTC üzerinden gerçek adresinizi açığa çıkarıyor mu, hız ve gecikme işinize yetiyor mu. İlk ölçüm başarısızsa kalanlara bakmanın anlamı yoktur; son ölçüm ise ancak ilk dördü geçtikten sonra bir şey söyler.

Beş ölçümün toplamı on beş dakikadan az sürer ve hiçbir özel yazılım gerektirmez. Komut satırından curl, tarayıcıdan birkaç herkese açık test sayfası ve kâğıt kalem yeter. Aşağıda her ölçümün nasıl yapıldığı, hangi sonucun normal olduğu ve anormal sonucun nereyi işaret ettiği var.

İlk ölçüm, trafiğin gerçekten proxy üzerinden çıkıp çıkmadığını gösterir. Komut satırında curl ile yapılır: curl -x protokol://kullanıcı:şifre@adres:port biçiminde proxy belirtilir ve herkese açık bir IP gösteren sayfa istenir. Dönen adres proxy’nin adresi olmalıdır. Kendi hattınızın adresi dönüyorsa proxy devreye girmemiştir; parametre yanlış yazılmış, port kapalı ya da kimlik doğrulama geçmemiş olabilir. Bu durumda proxy bağlantı hataları rehberindeki sıralı kontrol listesi, nedeni istemci, kimlik ve hedef tarafı olarak ayırır.

Ürün SOCKS5 ve HTTP protokollerini birlikte sunuyorsa iki protokolü de ayrı ayrı test edin. Aynı adres ve port iki protokolde de çalışıyorsa protokol seçimi işinize göre yapılır; yalnız biri çalışıyorsa ürün sayfasında yazan protokolü ve portu bir kez daha karşılaştırın. SOCKS5 ile HTTP arasındaki fark http https socks5 proxy farkı rehberinde anlatılıyor.

Rotating ürünlerde bu ölçüm iki kez yapılır. Aynı komut art arda çalıştırıldığında her istekte farklı adres dönmesi gerekir; aynı adres dönüyorsa ya oturum sabitleme (sticky) açıktır ya da rotasyon parametresi kullanıcı adına eklenmemiştir. Statik üründe ise tam tersi beklenir: her istekte aynı adres. Beklediğinizin tersini görüyorsanız ürün türünü ya da bağlantı parametresini kontrol edin.

Adres değişmiş olsa da hedef site, isteğin bir proxy’den geldiğini HTTP başlıklarından anlayabilir. Bunu görmek için isteğin başlıklarını geri yansıtan bir test sayfası kullanılır; curl ile aynı proxy üzerinden bu sayfa istenir ve dönen başlıklar okunur. Bakılacak üç başlık vardır: X-Forwarded-For, Via ve X-Real-IP. Üçü de yoksa proxy kendini belli etmiyor demektir. X-Forwarded-For içinde kendi hattınızın adresi görünüyorsa proxy gerçek adresinizi hedefe iletiyordur; bu durumda proxy adres değiştirmiş ama kimliğinizi gizlememiş olur.

Via ya da benzer bir başlık varsa ama kendi adresiniz görünmüyorsa, hedef site proxy kullandığınızı anlar ama kim olduğunuzu görmez. Bu seviye çoğu toplama işinde sorun çıkarmaz, hesap yönetimi ve reklam doğrulama gibi işlerde ise hedefin ek doğrulama istemesine yol açabilir.

Bu ölçümü hem HTTP hem HTTPS hedefle tekrarlayın. HTTP proxy, şifresiz hedefe giden isteğe başlık ekleyebilirken HTTPS hedefte bağlantı tünellenir ve başlık ekleyemez. SOCKS5 ise katman olarak HTTP başlıklarını hiç görmez. Aynı proxy iki hedefte iki farklı sonuç veriyorsa bu protokolün doğasıdır.

Alan adını adrese çeviren DNS sorgusu, proxy ayarına göre ya proxy sunucusu tarafından ya da kendi hattınız tarafından yapılır. Kendi hattınız yapıyorsa ziyaret ettiğiniz her sitenin adı internet sağlayıcınızın DNS sunucusundan geçer; sayfa proxy üzerinden açılsa bile hangi siteleri açtığınız sizin hattınızda kayıtlıdır. Buna DNS sızıntısı denir ve proxy hiç yokmuş gibi bir iz bırakır.

Test, DNS sorgusunun hangi sunucudan çıktığını gösteren bir sayfayla yapılır. Sayfa, tarayıcınıza rastgele alt alan adları yükletir ve bu alan adlarını hangi DNS sunucusunun sorduğuna bakar. Listede kendi internet sağlayıcınızın sunucuları görünüyorsa sızıntı vardır; yalnız proxy’nin ülkesindeki ya da genel bir çözücünün sunucuları görünüyorsa sorgular proxy üzerinden gidiyordur.

Sızıntı varsa düzeltme protokole göre değişir. SOCKS5 kullanan uygulamalarda alan adının proxy tarafından çözülmesi ayrı bir seçenektir: curl’de proxy şeması socks5 yerine socks5h yazılır, Firefox’ta bağlantı ayarlarında SOCKS v5 kullanırken DNS için proxy kullan kutusu işaretlenir. HTTP proxy’de HTTPS hedefe giden istek CONNECT ile tünellendiği için alan adını proxy çözer; şifresiz HTTP hedefte de isteği proxy iletir. Tarayıcıda proxy kullanımı rehberinde Firefox ayarının yeri anlatılıyor. Sistem geneli proxy ayarlarında ise DNS çoğu zaman yerel kalır; hassas işlerde uygulama düzeyinde ayar tercih edilir.

WebRTC, tarayıcıların görüntülü görüşme ve eşler arası bağlantı için kullandığı bir teknolojidir ve bağlantı kurmak için cihazın adreslerini bir STUN sunucusuna sorar. Bu sorgu proxy ayarından geçmez; tarayıcı doğrudan kendi hattından çıkar ve hedef sayfa küçük bir betikle hem yerel ağ adresinizi hem de hattınızın genel adresini öğrenebilir. Proxy doğru çalışsa bile tarayıcı bu yolla gerçek adresinizi verir.

Test için WebRTC sızıntısını gösteren bir sayfa proxy açıkken ziyaret edilir. Sayfada yalnız proxy’nin adresi görünüyorsa sızıntı yoktur. Kendi hattınızın genel adresi ya da 192.168 ile başlayan yerel adres görünüyorsa sızıntı vardır. Bu, tarayıcının davranışıdır; aynı proxy curl ile test edildiğinde hiçbir sızıntı göstermez.

Düzeltme tarayıcı tarafındadır. Firefox’ta gelişmiş ayarlarda media.peerconnection.enabled değeri kapatılır; Chrome tabanlı tarayıcılarda WebRTC’yi proxy ile sınırlayan bir eklenti ya da tarayıcının kendi gizlilik ayarı kullanılır. Ayrı bir tarayıcı profiliyle çalışıyorsanız ayar o profilde yapılır ve test o profilde tekrarlanır. Görüntülü görüşme kullanmayan bir iş profili için WebRTC’yi tamamen kapatmak en basit yoldur.

Hız testinde dört sayı birlikte okunur. Birincisi bağlantı süresi: istemcinin proxy’ye TCP bağlantısı kurmasına kadar geçen süre. İkincisi ilk bayt süresi: isteğin gönderilmesinden cevabın ilk baytının gelmesine kadar geçen süre; proxy’nin hedefe ulaşma hızını gösterir. Üçüncüsü aktarım hızı: büyük bir dosyanın saniyede kaç megabayt indiği. Dördüncüsü tutarlılık: aynı ölçümün farklı saatlerde ne kadar değiştiği.

İlk üçü curl ile tek komutta ölçülür: -o /dev/null -s -w parametresiyle time_connect, time_starttransfer ve speed_download değerleri yazdırılır. Aynı komut önce proxy’siz, sonra proxy ile çalıştırılır ve ikisi karşılaştırılır. Proxy’nin eklediği gecikme ilk bayt süresindeki farktır; bu fark proxy’nin bulunduğu ülkeye olan uzaklıkla büyür. Aktarım hızı ise çoğu işte bağlantı süresinden daha az önemlidir; sayfa toplama ve hesap yönetimi küçük isteklerden oluşur ve ilk bayt süresi belirleyicidir.

Tutarlılık için aynı ölçüm üç ayrı saatte tekrarlanır: sabah, akşam ve gece. Ücretli ürünlerde üç ölçüm birbirine yakın olmalıdır; akşam saatlerinde belirgin yavaşlama, proxy’nin paylaşılan ve yoğun bir altyapıda olduğunu gösterir. Rotating üründe her ölçüm farklı bir adresten geçtiği için tek ölçüm yerine on ölçümün ortalaması alınır ve en yavaş ölçüm ayrıca not edilir; işinizi belirleyen en yavaş adrestir.

Kendi adresiniz dönüyor: proxy devrede değil; parametre, port ya da kimlik doğrulama hatası. Düzeltme istemci tarafında. Her istekte aynı adres, ürün rotating: oturum sabitleme açık ya da rotasyon parametresi eksik; bağlantı dizesini ürün sayfasındaki örnekle karşılaştırın. Her istekte farklı adres, ürün statik: yanlış ürün ya da yanlış port; sağlayıcıya yazın.

X-Forwarded-For içinde kendi adresiniz var: proxy gerçek adresi iletiyor; bu ürün kimlik gizleme gerektiren işlerde kullanılmaz. Via var, kendi adresiniz yok: proxy kendini belli ediyor ama kimliğinizi vermiyor; toplama işleri için yeterli, hesap işleri için hedefin tepkisine bakılır. Hiçbir başlık yok: beklenen sonuç.

DNS listesinde kendi sağlayıcınız var: sızıntı; socks5h ya da tarayıcıda DNS için proxy ayarı. WebRTC sayfasında kendi adresiniz var: tarayıcı sızıntısı; WebRTC kapatılır. İlk bayt süresi proxy’siz ölçümün birkaç katı: uzak lokasyon ya da yoğun altyapı; hedefe yakın ülke seçilir ya da üç saatlik tutarlılık ölçümüne bakılır. Akşam ölçümü sabahın çok üstünde: paylaşılan yoğun altyapı; statik ya da özel adrese geçiş düşünülür.

İlk test satın almadan önce yapılır. Sağlayıcı deneme ya da küçük paket sunuyorsa beş ölçümün tamamı o paketle yapılır; sunmuyorsa en küçük paket alınır ve ilk on beş dakika teste ayrılır. Satın almadan önce hangi türün işe uyduğunu hangi proxy türü rehberinden belirlemek testin yorumunu kolaylaştırır: rotating üründen statik davranış beklemek ya da datacenter adresten residential sonuç beklemek testin kendisini anlamsızlaştırır.

İkinci test teslimattan hemen sonra, üretim işine bağlamadan önce yapılır. Panelde görünen adres, port ve protokolle beş ölçüm tekrarlanır ve sonuçlar bir yere yazılır; bu kayıt, haftalar sonra bir şey değiştiğinde kıyas noktası olur. Üçüncü test düzenli aralıkla yapılır: haftada bir kez adres ve hız ölçümü yeterlidir, DNS ve WebRTC ölçümleri ise yalnız tarayıcı ya da işletim sistemi güncellendiğinde tekrarlanır, çünkü güncelleme bazen ayarı sıfırlar.

Ücretsiz adreslerde test bir de zaman boyutu taşır: aynı beş ölçüm iki gün sonra tekrarlanır ve adres hâlâ aynı davranıyor mu diye bakılır. Ücretsiz proxy güvenli mi rehberinde bu adreslerin neden kararsız olduğu anlatılıyor; ücretli üründe zaman testi haftalık ölçümle sınırlıdır.

Proxy’yi her yeni işe bağlamadan önce şu beş satır sırayla geçilir: curl ile adres kontrolü, proxy’nin adresi dönüyor. Başlık yansıtan sayfa, X-Forwarded-For ve Via yok. DNS sızıntı sayfası, listede kendi sağlayıcınız yok. WebRTC sayfası, yalnız proxy adresi görünüyor. İlk bayt süresi, proxy’siz ölçümün kabul edilebilir bir katı. Beş satırın hepsi geçiyorsa proxy işe hazırdır; biri geçmiyorsa yukarıdaki sonuç tablosu nereye bakılacağını söyler.