Telefonda proxy ayarı: Android ve iPhone’da adım adım

Telefonda proxy ayarı, hem Android’de hem iPhone’da bağlı olduğunuz Wi-Fi ağına yazılır; bilgisayardaki gibi cihazın tamamı için tek bir proxy alanı yoktur. Evde kurduğunuz proxy, iş yerindeki ya da kafedeki Wi-Fi’de çalışmaz; o ağlara ayrıca girilmesi gerekir. Mobil veride ise Android sınırlı bir yol sunar, iPhone hiç sunmaz. Bu kapsamı baştan bilmek, telefonun bir gün proxy’den çıkıp ertesi gün kendi IP’sinden çıkmasının nedenini açıklar.

İkinci sınır uygulama tarafındadır. Wi-Fi ayarına yazdığınız proxy’yi tarayıcı ve sistemin standart ağ katmanını kullanan uygulamalar okur; kendi ağ katmanını taşıyan oyunlar, bazı mesajlaşma uygulamaları ve VPN benzeri programlar bu ayarı görmez ve doğrudan çıkar. Hangi uygulamanın proxy’yi okuduğu tahminle değil, her uygulamada IP kontrolü yaparak anlaşılır.

Üçüncü sınır protokoldür. Her iki işletim sisteminin Wi-Fi ayarı yalnız HTTP proxy alır; elinizdeki paket SOCKS5 ise bu alana yazmak işe yaramaz. SOCKS5 telefonda yalnız yönlendirici bir uygulamayla kullanılır.

Ayarlar’da Ağ ve internet ya da Bağlantılar bölümünden Wi-Fi’ye girin, bağlı olduğunuz ağın adına dokunun ya da üzerine uzun basıp Ağı değiştir seçeneğini açın. Gelişmiş seçenekler altında Proxy alanı Yok olarak gelir; Elle seçtiğinizde üç alan açılır: Proxy ana bilgisayar adı, Proxy bağlantı noktası ve Proxy’yi şu adresler için atla. Üreticiye göre menü adları değişir ama alanlar aynıdır; Samsung’da bu seçenekler ağ ayrıntısındaki Gelişmiş düğmesinin altındadır.

Ana bilgisayar adı alanına sağlayıcı panelindeki IP ya da alan adını, bağlantı noktası alanına port numarasını yazın. Paneldeki bilgi ip:port:kullanıcı:şifre biçimindeyse yalnız ilk iki parça buraya girilir; kullanıcı adı ve şifre için Android’de alan yoktur; Chrome ilk bağlantıda sorar, çoğu uygulama sormaz. Atlama alanı, proxy’den geçmemesi gereken adresleri virgülle ayırarak alır; ev ağındaki yazıcı ya da bankacılık uygulamasının alan adı buraya yazılır.

Kaydet’e bastığınız anda ayar o Wi-Fi ağı için geçerli olur. Telefon aynı ağa her bağlandığında proxy devreye girer, başka bir ağa geçince devre dışı kalır. Birden fazla ağda aynı proxy’yi kullanacaksanız her ağ için ayrı ayrı girmeniz gerekir; Android ayarı ağlar arasında kopyalamaz.

Android, mobil veri için APN (erişim noktası adı) kaydında Proxy ve Bağlantı noktası alanları sunar. Ayarlar’da Mobil ağ ya da SIM kartlar altındaki Erişim noktası adları listesine girip operatörünüzün APN kaydını açtığınızda bu iki alanı görürsünüz. Bazı operatör kayıtları kilitlidir ve düzenlenemez; bu durumda aynı bilgilerle yeni bir APN oluşturup onu seçmek gerekir.

APN proxy’sinin kapsamı Wi-Fi proxy’sinden daha dardır. Bu alan tarihsel olarak operatör portalları için tasarlandığından yalnız tarayıcı ve birkaç sistem bileşeni tarafından okunur; uygulamaların çoğu APN proxy’sini yok sayar. Mobil veride bütün uygulamaları proxy’den çıkarmak isteyen kullanıcı için bu alan yetmez; yönlendirici bir uygulama gerekir.

APN kaydını değiştirirken var olan alanlara dokunmayın; yalnız proxy ve bağlantı noktası alanını doldurun. APN adı, MCC ve MNC gibi alanlar yanlış girildiğinde mobil veri tamamen kesilir. Sorun çıkarsa APN listesindeki Varsayılana sıfırla seçeneği operatör kaydını geri getirir.

Ayarlar’da Wi-Fi’ye girin ve bağlı olduğunuz ağın sağındaki bilgi simgesine dokunun. Sayfanın en altında HTTP Proxy başlığı altında Proxy’yi Yapılandır seçeneği Kapalı olarak gelir; Elle seçtiğinizde Sunucu, Kapı ve Kimlik Doğrulama alanları açılır. Sunucu alanına IP ya da alan adını, Kapı alanına port numarasını yazın.

iPhone, Android’den farklı olarak kullanıcı adı ve şifre alanını doğrudan sunar. Kimlik Doğrulama anahtarını açtığınızda Kullanıcı Adı ve Parola alanları gelir; paneldeki bilginin üçüncü ve dördüncü parçası buraya girilir. Bu sayede Safari ve sistem ağ katmanını kullanan uygulamalar kimlik penceresi açmadan bağlanır.

iPhone’un elle proxy ayarında atlama listesi yoktur; ağa yazılan proxy, o ağdaki bütün HTTP trafiği için geçerlidir. Belirli adreslerin proxy dışında kalması gerekiyorsa Otomatik seçeneğiyle bir PAC dosyası adresi vermek gerekir. Bu dosya hangi adresin proxy’den, hangisinin doğrudan çıkacağını kurallarla belirler ve kendi sunucunuzda ya da sağlayıcı tarafında barındırılır; tek bir proxy kullanan bireysel kullanıcı için nadiren gerekir.

iPhone’da mobil veri için Ayarlar’da proxy alanı yoktur. Hücresel bağlantıda proxy yalnız bir yapılandırma profiliyle ya da yönlendirici uygulamayla kurulabilir. Wi-Fi’den çıkıp mobil veriye geçtiğinizde telefon kendi IP’sinden çıkmaya başlar; bunu bilmeden hesap yönetimi yapan kullanıcı aynı hesabı iki ayrı IP’den göstermiş olur.

Kimlik doğrulama isteyen bir proxy’de iPhone bilgiyi ayar sayfasında alır ve bütün sistem için saklar. Android’de ise Wi-Fi proxy ayarında kimlik alanı yoktur. Chrome ilk bağlantıda bir kimlik penceresi açar ve girdiğiniz bilgiyi oturum boyunca tutar; ama çoğu uygulama bu pencereyi hiç açmaz ve kimlik isteyen proxy’de sessizce başarısız olur. Android’de proxy’nin Chrome’da çalışıp başka uygulamada çalışmamasının en sık nedeni budur.

Android kullanıcısı için iki çözüm vardır. Birincisi sağlayıcı panelinde IP izni (whitelist) tanımlamaktır: telefonun o an çıktığı IP yetkilendirilir, proxy şifre sormaz. Bu yol ev Wi-Fi’sinde iş görür ama mobil veride telefonun IP’si sık değiştiği için her değişimde paneldeki kaydı güncellemek gerekir. İkincisi, kimlik bilgisini kendi içinde tutan bir yönlendirici uygulama kullanmaktır; bu yol aynı zamanda SOCKS5 ve mobil veri sorununu da çözer.

Şifre değiştiğinde iPhone’da Wi-Fi ağının proxy sayfasına girip Parola alanını yenilemek yeterlidir. Android’de Chrome eski bilgiyi tuttuğu için kimlik penceresi yeniden açılana kadar bağlantı hatası görünür; tarayıcıyı tamamen kapatıp açmak pencereyi getirir.

Wi-Fi ayarındaki proxy alanı HTTP içindir. SOCKS5 paketi, mobil veride bütün uygulamaları kapsama isteği ya da Android’de kimlik doğrulama sorunu olan kullanıcı için ortak çözüm, telefonda yerel bir tünel kuran yönlendirici uygulamadır. Bu uygulamalar sistemden VPN izni alır, bütün uygulama trafiğini kendi üzerine çeker ve proxy’ye SOCKS5 ya da HTTP ile iletir; işletim sistemi bunu bir VPN bağlantısı gibi görür ama trafik şifreli bir tünele değil, sizin proxy’nize gider.

Bu uygulamalarda proxy türü, adres, port, kullanıcı adı ve şifre tek ekranda girilir; Wi-Fi ve mobil veri ayrımı ortadan kalkar, telefon hangi ağda olursa olsun proxy üzerinden çıkar. Uygulama başına kural tanımlayan sürümler, yalnız seçilen uygulamaları proxy’den geçirip gerisini doğrudan bırakır. Hesap yönetimi yapan kullanıcı için en öngörülebilir düzen budur.

Yönlendirici uygulama seçerken iki şeye bakın: uygulamanın hangi protokolleri desteklediği ve kimlik bilgisini cihazda saklayıp saklamadığı. Ücretsiz ve kaynağı belirsiz uygulamalar bütün trafiğinizi gördüğü için güvenilir bir kaynaktan, güncel sürümüyle kurulmalıdır. Hangi protokolün hangi işe uyduğu HTTP, HTTPS ve SOCKS5 farkı rehberinde ayrıntılı anlatılıyor.

Proxy’yi kaydettikten sonra tarayıcıda IP adresinizi gösteren herhangi bir servise girin. Görünen adres proxy’nin IP’siyse tarayıcı proxy’yi okuyor demektir. Sonra proxy’den geçmesini istediğiniz uygulamayı açıp aynı kontrolü uygulamanın içinde yapabildiğiniz bir yolla tekrarlayın; sosyal medya uygulamalarının çoğu oturum geçmişinde bağlantı IP’sini gösterir. Tarayıcıda proxy IP’si, uygulamada kendi IP’niz görünüyorsa uygulama sistem ayarını okumuyordur ve yönlendirici uygulama gerekir.

İkinci kontrol ağ geçişidir. Wi-Fi’yi kapatıp mobil veriye geçin ve IP’yi yeniden bakın. Kendi IP’nizi görüyorsanız proxy yalnız Wi-Fi ağına yazılmıştır; bu beklenen davranıştır, ama hesap yönetimi için telefonu hep aynı ağda tutmanız ya da yönlendirici uygulamaya geçmeniz gerektiğini gösterir.

Üçüncü kontrol atlama listesidir. Android’de atlama alanına yazdığınız bir adrese girip kendi IP’nizden çıktığını görün. Proxy IP’sinden çıkıyorsa yazımda hata vardır: adresler virgülle ayrılır, başında http:// olmaz, alt alanlar için başa yıldız konur.

Wi-Fi’ye bağlı ama internet yok: Proxy adresi ya da port yanlış yazılmış, paket SOCKS olduğu halde HTTP alanına girilmiş ya da hesabın süresi dolmuş. Aynı bilgiyi bilgisayarda curl ile deneyip proxy’nin kendisini doğrulayın; bilgisayarda çalışıyorsa hata telefondaki yazımdadır.

Chrome çalışıyor, uygulamalar çalışmıyor: Android’de kimlik doğrulama isteyen proxy’nin tipik belirtisi. IP izni tanımlayın ya da yönlendirici uygulamaya geçin.

Sabah çalışıyor, öğleden sonra çalışmıyor: Telefon başka bir Wi-Fi ağına ya da mobil veriye geçmiş. Durum çubuğundaki ağ simgesine bakın; proxy yalnız yazıldığı ağda geçerlidir.

IP izniyle çalışan proxy aniden şifre sormaya başladı: Ev internetinin ya da mobil verinin IP’si değişti, paneldeki izinli IP eski kaldı. Paneli güncelleyin; mobil veride bu sık tekrarlanacağı için kullanıcı adı ve şifreyle çalışan düzen daha dayanıklıdır.

Bazı siteler açılıyor, bazıları açılmıyor: Hedef site proxy IP’sini kısıtlıyor ya da atlama listesi yanlış. Hedef kaynaklı kısıtlamalar proxy bağlantı hataları rehberinde ayrıca ele alınıyor.

Bu iki kavram sık karışır. Telefonda proxy ayarı, telefonunuzun trafiğini herhangi bir proxy’den geçirmektir; proxy’nin türü datacenter, residential ya da mobile olabilir. Mobile proxy ise bir operatörün 4.5G ağından çıkan IP’ye sahip bir proxy’dir ve bilgisayardan da kullanılır; telefonla ilgisi IP’nin kaynağıdır, kullanıldığı cihaz değil. Telefonunuza bir residential proxy yazdığınızda hedef site sizi ev hattı olarak görür; mobile proxy yazdığınızda operatör IP’si olarak görür.

Hesap yönetimi yapan kullanıcı için seçim hedefe göre yapılır. Sosyal medya uygulamaları operatör IP’sine alışık olduğu için mobile proxy bu işte tercih edilir; sabit bir adresle uzun süre aynı hesabı yürütmek için Türkiye lokasyonlu static residential IPv4 proxy sabit kalan tek adres verir. İki ürünün farkı mobile proxy nedir rehberinde, genel tür seçimi ise hangi proxy türü rehberinde anlatılıyor.

Satın almadan önce sağlayıcıya sorulacak iki soru telefon kullanımı için belirleyicidir: paket HTTP portu veriyor mu (Wi-Fi ayarı için şart) ve kimlik doğrulama hem kullanıcı adı ve şifre hem IP izniyle yapılabiliyor mu. İkisine de evet alan paket Wi-Fi ayarıyla da yönlendirici uygulamayla da kurulur.